nấu ăn
Tiếng Việt thiết bị phòng thí nghiệm

Phương pháp xây dựng công thức thực nghiệm tính thấm trên ruộng lúa trong giai đoạn ngập nước ở đồng bằng Bắc bộ

(12:36:31 PM 27/11/2015)

Nghiên cứu do ThS. Trần Văn Đạt – Viện Kinh tế và Quản lý Thủy lợi thực hiện nhằm thảo luận các phương pháp xác định lượng nước thấm trên ruộng lúa trong giai đoạn ngập và đất bão hòa nước, được triển khai ở khu vực ĐB Bắc bộ.

 Nước trên ruộng và trong tầng đất canh tác có ảnh hưởng đến các quá trình sinh hóa, phát triển, hình thành và tích lũy chất hữu cơ của cây trồng. Chế độ nước tại mặt ruộng cũng ảnh hưởng đến các biện pháp kỹ thuật và tổ chức sản xuất của nông dân. Do đó, đối với ruộng lúa, việc định lượng chính xác các thành phần nước hao ở mỗi thời điểm sẽ giúp các tổ chức quản lý thủy nông xây dựng được kế hoạch và các kịch bản vận hành hệ thống tưới hiệu quả và triển khai các chế độ tưới phù hợp với yêu cầu dùng nước.


Nghiên cứu được thực hiện trên đất canh tác lúa ở huyện Yên Dũng, Bắc Giang, nằm kẹp giữa ngã ba sông Cầu, sông Thương và dãy núi Nham Biền. Vị trí thí nghiệm nằm ở khu vực trung tâm, cách núi Nham Biền và các sông chừng 3 km. Ở đây, mực nước dưới đất thấp hơn mặt đất từ 2,5 đến 6,0 m. Việc theo dõi động thái của nước được bố trí ở cùng một vị trí vào các vụ chiêm xuân 2008 và 2010.

Qua nghiên cứu tác giả đã kết luận, thấm trên ruộng lúa trong điều kiện ngập và đất bão hòa nước là một thành phần hao nước quan trọng, cần được xem xét cẩn thận khi xác định các thông số kỹ thuật của hệ thống và xây dựng phương án vận hành hợp lý các công trình thủy lợi. Mặc dù vậy, nước thấm rất khó xác định vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong khi đó, các yếu tố này tương đối biến động theo cả không gian và thời gian. Điều đó dẫn đến các công thức kinh điển tính toán thấm trên ruộng lúa thường khó áp dụng trong thực tế khi không đủ các nguồn lực để xác định các yếu tố biến động đã đề cập. Vì vậy, phương pháp thực nghiệm rất phù hợp đối với nhiều trường hợp nghiên cứu phát triển và quản lý hệ thống tưới.

Với hai phương pháp thí nghiệm thấm trên mặt ruộng trong điều kiện ngập  và đất bão hòa nước đã được triển khai ở khu vực đồng bằng Bắc bộ cho thấy, sử dụng thùng đo thấm có độ chính xác cao hơn. Công thức thực nghiệm tính toán thấm theo lớp nước ngập được xác định là P(t-tn) = 0,4330xln(x+3,45) – 0,536 cho kết quả tính toán đáng tin cậy, hệ số xác định bội của tương ứng là R2 = 0,8141. Phương pháp thí nghiệm thấm bằng thùng có ưu điểm là đơn giản, dễ thực hiện nên hoàn toàn có thể triển khai ở nhiều vị trí khác nhau để đánh giá lượng nước thấm cho từng khu vực điển hình của hệ thống


Theo Tạp chí KH&CN Thủy lợi, số 09, tháng 7/2012
  • Banner dưới tin mới 4
  • top